Đệ nhất “lồng chim tre” xứ Huế

QĐND Online - Lựa chọn cho mình lối đi riêng, dám chấp nhận thách thức và khẳng định được tài nghệ qua từng sản phẩm tinh xảo được làm từ cây tre. Với suy nghĩ đó cùng với đôi bàn tay tài hoa, ngôi nhà của nghệ nhân Đoàn Minh Căn – “vua lồng chim” ở làng Dương Nổ Đông, xã Phú Thượng, huyện Phú Vang, tỉnh Thừa Thiên Huế trở thành một điểm dừng chân của khách du lịch trong nước và quốc tế khi tới Cố đô Huế.

Sinh ra và lớn lên tại ngôi làng có truyền thống lâu đời làm nghề nề, mộc, chạm khắc, sơn son thiếp vàng, làm nhà rường… ngay từ khi còn là cậu bé 15 tuổi, Đoàn Minh Căn (sinh năm 1966) đã bén duyên với nghề từ rất sớm. Sau khi học hết phổ thông (năm 1982) anh bắt đầu học nghề điêu khắc với nghệ nhân Lê Đăng Duân người được biết đến với danh hiệu “bàn tay vàng”. Tiếp đó anh còn dành hai năm làm học trò nghệ nhân Phan Thế Huề - một người nổi tiếng trong làng điêu khắc của cung đình triều Nguyễn. Năm 1989, với những vốn liếng đã có của nghề mộc, chạm, điêu khắc anh về quê mở một xưởng nhỏ tại nhà làm đồ dân dụng như ghế, bàn, giường, tủ… để phục vụ bà con lối xóm.

Đệ nhất lồng chim tre xứ Huế
Nghệ nhân Đoàn Minh Căn đang hoàn thiện sản phẩm cho khách hàng.

Khổ một nỗi “gỗ quý thì ngày càng hiếm và “đụng hàng” nên tôi đã nảy ra ý tưởng chọn nguyên liệu bằng tre để làm thử. Ở làng tôi đi ra thấy tre, đi vào cũng là tre, nhìn quanh toàn là tre. Nguồn nguyên liệu dồi dào, dễ kiếm và rẻ vậy sao mình không tận dụng trong khi ở tre có sự tinh tế mà ở các nguyên liệu khác không thể có được”, anh Căn cho biết. Với ý tưởng này, thương hiệu “lồng chim tre” của anh trở nên nổi tiếng mà có lẽ không một “đại gia” sành chơi chim nào là không biết tới.

Tuy nhiên, khi mới bắt tay vào làm anh cũng gặp không ít khó khăn vì tre không giống gỗ. Tre không có ruột nên khi chạm, đục phải theo thớ của tre, chỉ mạnh tay một chút có thể hỏng ngay bởi tre dễ nứt toác. Chính sự “khó tính” của tre đòi hỏi người thợ phải có tay nghề cao, khéo léo và tỉ mỉ hơn. Cũng vì thế anh Căn đã tự mình “chế” ra bộ đồ nghề đục, khoan, kẹp, cưa chuyên dùng để chạm, trổ, điêu khắc tre không giống ai.

Ban đầu anh Căn làm những vật dụng nhỏ và đơn giản như: ly chén, bình đựng trà, đĩa, hộp... Sau đó, khi chưa thấy ai làm lồng chim bằng tre anh đã bắt tay vào làm. Mỗi chiếc lồng chim, anh làm trong khoảng thời gian 1-2 tháng tuỳ vào độ tinh xảo và yêu cầu của khách hàng. Đến nay, hơn 1000 chiếc lồng chim với những hoa văn chạm trổ tinh xảo, cầu kỳ được anh Căn chế tác đã có chủ; có chiếc trị giá 2 triệu đồng nhưng cũng có chiếc lên tới 30 triệu đồng. Nhiều khách hàng có thú chơi chim tại các tỉnh trên cả nước đã biết tiếng và tìm đến mua sản phẩm của anh. Thương hiệu “lồng chim tre” của anh không chỉ nổi tiếng trong nước mà còn được nhiều khách hàng nước ngoài như Hàn Quốc, Nhật Bản, Trung Quốc… biết và tìm đến đặt hàng.

Năm 2006, lần đầu tiên anh tham gia dự Hội thi hàng lưu niệm Huế và đạt huy chương bạc với sản phẩm “Bách điều triều vương”; năm 2007 với sản phẩm “Hũ trà và song bình” đạt giải 3; sản phẩm thẻ bài treo tường “Thập nhị bình” đạt giải khuyến kích thủ công Việt Nam năm 2008. Đặc biệt, tại Hội thi sản phẩm thủ công Việt Nam 2009, sản phẩm “Thập nhị hoa giáp quần tiên” của anh đã đạt giải nhất và nghệ nhân Đoàn Minh Căn còn giành được rất nhiều giải thưởng, danh hiệu khác.

Cơ sở tre mỹ nghệ của anh cũng ngày càng thu hút nhiều học trò gần xa nghe tiếng đến theo học. Hơn 100 người đã được đào tạo, có công ăn việc làm; nhiều người trở thành thợ giỏi, thợ lành nghề có kỹ năng chạm, trổ, điêu khắc cao đã đứng ra mở xưởng riêng. Khoảng 10 năm nay làng Dương Nổ Đông lại rộn ràng tiếng đục, tiếng đẽo nhờ vào sự tài hoa và đầy tâm huyết của nghệ nhân Đoàn Minh Căn.

Bài, ảnh: Hoàng Yến

Hỗ trợ trực tuyến

Thống kê truy cập

+ Tổng truy cập: 70837

+ Đang trực tuyến: 28

Quảng cáo
^ Trở về đầu trang